Obchody Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu w Młynach Rothera

Młyny Rothera po raz kolejny włączają się w obchody Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Zapraszamy mieszkańców Bydgoszczy do wspólnego upamiętnienia żydowskich sąsiadów, którzy zginęli w czasie Zagłady. Tegoroczne obchody obejmą uroczystość czytania imion bydgoskich Żydów oraz spacer śladami ich obecności w przestrzeni miasta.

Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu obchodzony jest 27 stycznia – w rocznicę wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. To miejsce stało się symbolem tego czasu i miejscem zagłady ponad 1,1 miliona osób, w zdecydowanej większości Żydów i obywateli niemal wszystkich okupowanych przez Niemców krajów Europy. Choć wiele ofiar Holokaustu nie ma własnych grobów, pamięć o nich trwa – przekazywana przez ludzi, miejsca i instytucje.

Czytanie imion bydgoskich Żydów

Z tej okazji Młyny Rothera zapraszają do udziału w uroczystości czytania imion bydgoskich Żydów – mieszkańców miasta, którzy chodzili tymi samymi ulicami i mijali te same miejsca, które mijamy dziś. Żydzi przez wieki byli częścią lokalnej społeczności i dziedzictwa Bydgoszczy, a ślady tej obecności odnaleźć można w historii miasta, języku czy kulturze kulinarnej.

Uroczystość będzie nie tylko upamiętnieniem, lecz także symbolicznym sprzeciwem wobec nienawiści, przemocy i dyskryminacji. W Młynach Rothera przypominamy, że pamiętając
o przeszłości, możemy budować przyszłość opartą na dialogu, solidarności i wzajemnym szacunku.

Wydarzenie odbędzie się 27 stycznia o godz. 12.00 u zbiegu ulic Jana Kazimierza i Pod Blankami. Następnie uczestnicy przejdą na Plac Teatralny, gdzie odbędzie się ceremonia czytania imion
w miejscu, w którym do dziś znajdują się pozostałości macew – żydowskich płyt nagrobnych. Do udziału zapraszamy wszystkie zainteresowane osoby.

– Co roku spotykamy się w dwóch miejscach na bydgoskiej starówce, które naznaczone są obecnością żydowskich mieszkanek i mieszkańców naszego miasta. Jedno z nich to kamień u zbiegu ulic Jana Kazimierza i Pod Blankami, który przypomina o bydgoskiej synagodze. Drugie, mniej widoczne – kamienny murek na Placu Teatralnym, do którego budowy wykorzystano macewy – żydowskie nagrobki z jednego z cmentarzy w naszym mieście. Ceremonia upamiętnienia bydgoskich ofiar Zagłady ma charakter symboliczny, ale jej znaczenie wykracza poza gest pamięci. Przypomina, do czego prowadzi obojętność wobec dyskryminacji, systemowego wykluczania i łamania podstawowych praw człowieka. Blisko dwa tysiące żydowskich mieszkanek i mieszkańców naszego miasta zostało zmuszonych do opuszczenia swoich domów już w pierwszych dniach wojny, pozbawionych ochrony prawnej i elementarnego bezpieczeństwa. Źródła pokazują, że Holokaust przeżyło jedynie 150 z nich. O ich historii podczas ceremonii opowie dr Kinga Czechowska z Instytutu Pileckiego. Na podstawie świadectw zebranych przez Instytut Jad Waszem odtworzyliśmy listę imion i nazwisk tych, którzy zostali zamordowani. Wspólnie z Marianem Jaskulskim z Teatru Polskiego w Bydgoszczy odczytamy je na Placu Teatralnym. – mówi Mila Burchart, Główna specjalistka ds. programowych w Młynach Rothera

Spacer śladami bydgoskich Żydów

Kontynuacją obchodów będzie spacer poświęcony historii bydgoskiej diaspory żydowskiej, który odbędzie się w niedzielę, 1 lutego 2026 roku. Choć w przestrzeni miasta zachowało się po nich niewiele materialnych śladów ich historia wciąż jest obecna – w dawnych domach, fabrykach, miejscach pamięci oraz opowieściach o ludziach, którzy współtworzyli miasto.

Podczas spaceru uczestnicy wspólnie pochylą się nad losami żydowskich Bydgoszczan, dowiedzą się, kim byli, czym się zajmowali i jaki wkład wnieśli w życie miasta. Przewodnikiem będzie Damian Amon Rączka – członek Fundacji Synagoga w Fordonie – Dom Kultury, aktywista Sieci Dialogu Polsko-Żydowskiego oraz laureat Nagrody Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.

Spacer rozpocznie się przy Młynach Rothera (wejście główne od ul. Mennica), a trasa poprowadzi przez Wełniany Rynek, ul. Długą, Jana Kazimierza, Stary Rynek, ul. Mostową aż na Plac Teatralny. Czas trwania wydarzenia to około dwie godziny.

Spacer śladami bydgoskich Żydów odbędzie się 1 lutego, w godzinach 12.00-14.00. Udział
w spacerze dedykowany jest wszystkim zainteresowanym od 16 roku życia, koszt to 10 zł od osoby. Bilety do nabycia online lub stacjonarnie w kasie Młynów. Podczas wydarzenia poruszane są tematy wrażliwe: wojna, śmierć, treści religijne, przemoc, dyskryminacja. Nie rekomendujemy udziału osobom poniżej 16. roku życia. Trasa spaceru może być wymagająca dla osób z trudnościami
w poruszaniu się.