Opis makiety

Makieta przedstawia Młyny Rothera i najbliższą okolicę, odwzorowane w skali 1:200. Została wykonana metodą druku 3D. Blat, na którym została pokazana, ma wielkość 100×100 centymetrów. Dookoła znajdują się skośne tablice z informacjami w czterech wersjach: w czarnodruku w języku polskim i angielskim oraz w piśmie punktowym w języku polskim i angielskim. 

Przód makiety znajduje się od strony skośnej tablicy, na środku której znajduje się logo Młynów Rothera. Po lewej stronie logo znajduje się opis miejsca w piśmie punktowym w języku polskim, a po prawej – w języku angielskim. 

Idąc w prawo, na kolejnej tablicy zamieszczony jest ten sam opis w czarnodruku w języku polskim, na trzeciej tablicy – ciekawostki w czarnodruku i piśmie punktowym po polsku i angielsku, a na czwartej tablicy – opis w czarnodruku w języku angielskim. 

Legenda znajduje się na blacie po lewej stronie, stojąc przodem do makiety. Przedstawia ona kolejno od lewej: 

a) wypukły plan okolicy,
b) ułożone w kolumnie: legendy do oznaczeńtyflograficznych powierzchni,
c) ułożone w kolumnie: wysokość człowieka dla poznania skali oraz QR kod do audiodeskrypcji,
d) dwie kolumny zawierające spis miejsc w 4 wersjach językowych,
e) oznaczenie skali i różę wiatrów. 

Elementy na makiecie oznaczone są liczbami od 1 do 15. Liczby zamieszczone są na okrągłych żetonach. Dodatkowo, powierzchnie takie jak trawa, woda, piasek, roślinność niska i roślinność wysoka zostały oznaczone symbolami tyflograficznymi. 

Makieta odwzorowuje Wyspę Młyńską i okolice w wersji współczesnej, na stan z 2025 roku. Największą część zajmuje kompleks Młynów Rothera. Zaczyna się on zaraz za legendą, w okolicy symbolu wysokości człowieka. To połączone budynki mające kształt odwróconej litery L. 

Stań z przodu makiety, czyli przy tablicy z logo Młynów Rothera. Żeton 1 jest zamieszczony przy narożniku najwyższego budynku. 

Jesteś właśnie w tym budynku. Młyn zbudowany jest z cegły, na planie kwadratu. Odchodzą od niego dwa podłużne, niższe budynku. To Spichrz Mączny i Spichrz Zbożowy. 

Kiedyś w młynie maszyny mieliły zboże na mąkę. Napędzały je koła młyńskie, które poruszała woda z rzeki. Dziś te koła już nie istnieją. Model takiego koła możesz zobaczyć na wystawie Węzły. Opowieść o mieście nad rzeką. Jeśli ciekawi Cię, jak działał taki młyn, odwiedź naszą wystawę Młyn-Maszyna. Tam poznasz cały proces zamiany zboża w mąkę. 

Dziś w Młynie mieszczą się: strefa wejścia, w której właśnie jesteś, a w niej: punkt info, kasa i szatnia. Piętro wyżej znajduje się sala Młyńska ze sceną i widownią. Na drugim piętrze znajduje się wystawa Młyn-Maszyna, a nad nią – sala wystaw czasowych. W przyszłości znajdzie się w niej BrainSpace, czyli wystawa poświęcona ludzkiemu mózgowi. Na samej górze mieści się punkt widokowy. Na makiecie to zagłębienie w dachu w kształcie litery C.

Żeton 2 znajduje się na prawo od żetonu 1. 
Spichrz Zbożowy to budynek przylegający do Młyna. Jego ściany zbudowane są z drewnianego szkieletu wypełnionego cegłą. Wewnątrz konstrukcje są drewniane.

Z drugiej strony budynek zanurzony jest w wodzie. Kiedyś przypływały tam barki transportujące towary. Zboże z barek wciągane było bezpośrednio do spichrza. Tu było czyszczone i osuszane.

Dzisiaj te pomieszczenia mają inne przeznaczenie. Parter oraz pierwsze piętro zajmują wystawa Węzły i kawiarnia Nowe Miejsce. Na drugim piętrze znajdują się sale, w których odbywają się spotkania oraz Urban Lab. Na trzecim piętrze mieszczą się biura pracowników Młynów Rothera. Na czwartym piętrze znajdują się sale, w których organizowane są różne wydarzenia.

Żeton 3 znajduje się przy ścianie budynku, niedaleko oznaczenia „wielkość człowieka” na legendzie.

Spichrz Mączny zbudowany został podobnie, jak Spichrz Zbożowy. Przechowywano tu zmieloną w Młynie mąkę. Ten budynek nie został jeszcze w całości wyposażony. Na parterze i pierwszym piętrze mieści się restauracja Monka, a na czwartym piętrze – wystawa SOWA. Pozostałe sale wykorzystywane są do organizacji różnych wydarzeń.

W przyszłości znajdą się tu: księgarnia i sklep z dizajnem, pracownia kulinarna, pracownie edukacyjne, sale konferencyjne i sala zabaw dla dzieci. 

Żeton 4 znajduje się pomiędzy żetonami 1 a 3, przy niewielkim budynku z dwuspadowym dachem.

W tym miejscu mieściła się kiedyś kotłownia. Budynek został całkowicie zniszczony, a potem odbudowany. Dziś mieści się w nim Klubopiekarnia Woda. 

Żeton 5 znajduje się na prawo od żetonu 4.

Komin przynależał kiedyś do kotłowni. Dziś to nie tylko zabytek – został włączony do systemu wentylacyjnego i pełni funkcję wyrzutni zużytego powietrza. Ma 17 metrów wysokości. 

Żeton 6 znajduje się na prawo od żetonu 5.

Taras to otwarta przestrzeń rekreacyjna z fontanną. Znajdują się tu wygodne siedziska zachęcające do odpoczynku i rozmów. To miejsce spotkań mieszkańców i gości, chętnie wykorzystywane również podczas wydarzeń plenerowych organizowanych przez Młyny Rothera. 

Żeton 7 znajduje się na prawo od żetonu 6, przy niewielkim budynku z dwuspadowym dachem.

Budynek z 1908 roku pełnił funkcję łazienki dla pracowników Młyna. Dziś znajduje się tam lodziarnia w stylu włoskim, serwująca lody, kawę i desery. Przed lokalem ustawiono leżaki i siedziska, tworząc wygodne miejsce do odpoczynku z widokiem na rzekę. 

Żeton 8 znajduje się na powierzchni oznaczonej tyflograficznie jako trawnik.

Instalacja w formie dużego, czarnego napisu „MŁYNY” pełni funkcję placu zabaw. Została zaprojektowana przez studenta Wzornictwa Politechniki Bydgoskiej. Na litery można się wspinać, zjeżdżać z nich lub na nich usiąść, co czyni przestrzeń atrakcyjną dla dzieci. 

Podejdź do przeciwległej strony makiety. Żeton 9 znajduje się na wodzie oznaczonej tyflograficzną teksturą w paski, przed Spichrzem Zbożowym.

Kanał Zbożowy powstał w połowie XIX w. Służył do transportu zboża – w kanale cumowały barki, którymi przewożono surowiec do młyna. Dziś kanał jest częściowo zasypany, ale pierwotnie łączył się z odnogą Brdy, czyli Młynówką. 

Żeton 10 znajduje się na lewo od żetonu 9.

Przystań Bydgoszcz to hotel i marina. Znajdują się tu kameralne pokoje, sauna, restauracja i sala konferencyjna. Można tu także zacumować łódź, a latem – wypożyczyć m.in. kajaki i rowery wodne. 

Żeton 11 znajduje się w okolicy prawego narożnika makiety, na wodzie oznaczonej tyflograficzną teksturą w paski.

Młynówka to odnoga rzeki Brdy. Płynie ona wartkim strumieniem dookoła Wyspy Młyńskiej. Dawniej woda z Młynówki napędzała koła Młyńskie. Dziś można wzdłuż niej spacerować. Na drugim brzegu znajduje się tzw. Bydgoska Wenecja. Młynówka jest bardzo czysta, więc można spotkać różne zwierzęta, m.in. bobry, wydry, kaczki i łabędzie. 

Żeton 12 znajduje się w okolicy lewego narożnika makiety, na wodzie oznaczonej tyflograficzną teksturą w paski.

Brda to rzeka płynąca przez centrum miasta. Ma około 250 km. W Bydgoszczy wpada do Wisły. Brda jest połączona Kanałem Bydgoskim z Notecią. Dzięki temu można przepłynąć Międzynarodową Drogą Wodną E70 z Litwy do Holandii. W XIX wieku transportowano tak barkami wiele towarów. Na naszej wystawie Węzły możesz dowiedzieć się więcej na ten temat. 

Żeton 13 znajduje się nad żetonem 11.

Ulica Mennica, przy której leżą Młyny, swoją nazwę wzięła od Mennicy znajdującej się kiedyś na Wyspie Młyńskiej. 

Żeton 14 znajduje się nad żetonem 13, obok budynku ze spadzistym dachem.

Dawniej ten budynek należał do kompleksu Młynów Rothera. Mieszkał w nim zarządca Młynów. Teraz mieści się tu jeden z oddziałów Muzeum Okręgowego. Zaaranżowano tu wnętrza podobne do dworku Wyczółkowskiego, który mieszkał w podbydgoskim Gościeradzu. Leon Wyczółkowski to wybitny polski artysta, uczeń Jana Matejki. Zapisał on swoją spuściznę w testamencie miastu Bydgoszczy. Dziś w Domu Leona Wyczółkowskiego można obejrzeć pamiątki po malarzu, jego pracownie oraz kolekcję jego prac. 

Podejdź do frontu makiety. Żeton 15 znajduje się w prawym rogu, obok budynku ze spadzistym dachem.

Kiedyś w tym miejscu mieściła się mennica. Wybito tu najpiękniejszą monetę Europy – słynną studukatówkę Zygmunta III Wazy. Dziś mieści się tu jeden z oddziałów Muzeum Okręgowego – Europejskie Centrum Pieniądza. Można tu podziwiać skarb bydgoski – kosztowności odnalezione w 2018 roku w bydgoskiej katedrze. To między innymi prawie 500 monet z całej Europy, biżuteria, dewocjonalia i amulety. 

The model presents Rother’s Mills and the immediate surroundings, reproduced on scale of 1:200. It was made using 3D printing technology. The base on which it is displayed measures 100 × 100 centimeters. There are slanted information boards around it, presented in four versions: printed text in Polish and English, and Braille in Polish and English.

The front of the model is on the side of the slanted board with the Rother’s Mills logo placed in the center. To the left of the logo there is a description of the site in Polish Braille, and to the right – in English Braille.

Moving to the right, the next board contains the same description in printed Polish. The third board presents interesting facts in both printed text and Braille, in Polish and English. The fourth board contains the description in printed English.

The legend is located on the base on the left-hand side when facing the model. It presents, from left to right:
a) a map of the surrounding area,
b) arrangedin a column: legends for tactile graphics,
c) arranged in a column: the height of a human figure to help understand the scale, and a QR code leading to an audio description,
d) two columns containing a list of places in four language versions,
e) the scale marking and a compass rose.

Elements on the model are marked with numbers from 1 to 15. The numbers are placed on round tokens. Additionally, surfaces such as grass, water, sand, low vegetation and high vegetation are marked with tactile graphics.

The model depicts Mill Island and its surroundings in their contemporary form, as of 2025. The largest part is occupied by the Rother’s Mills complex. It begins just behind the legend, near the symbol denoting human height. These are three connected buildings shaped like an inverted letter “L”.

Stand at the front of the model, that is, by the board with the Rother’s Mills logo. Token no. 1 is placed at the corner of the tallest building. You are currently in this building. The Mill is built of brick on a square plan. Two elongated, lower buildings extend from it: the Flour Granary and the Grain Granary.

In the past, machines in the Mill ground grain into flour. They were powered by mill wheels driven by water from the river. Today, these wheels no longer exist. A model of such a wheel can be seen in the exhibition Knots. The Story of the City by the River. If you are curious about how such a mill worked, visit our exhibition Mill–Machine, where you will learn about the entire process of turning grain into flour.

Today, the Mill houses the entrance area, where you are now, including the info point, ticket office, and cloakroom. One floor above is the Mill Hall with a stage and audience seating. On the second floor there is the Mill–Machine exhibition, and above it a temporary exhibition hall. In the future, this space will house BrainSpace, an exhibition dedicated to the human brain. At the very top there is a viewing point. On the model it appears as a recess in the roof shaped like the letter “C”.

Token 2 is located to the right of token 1.
The Grain Granary is a building adjacent to the Mill. Its walls are constructed in a half-timbered form filled with brick. Inside, the structures are wooden.
On the other side, the building is immersed in water. In the past, barges transporting goods docked there. Grain was hoisted directly from the barges into the Granary, where it was cleaned and dried.
Today these spaces serve different purposes. The ground floor and first floor houses the Knots exhibition and the café New Place. On the second floor there are rooms used for meetings, as well as a space called Urban Lab. The third floor contains offices for Rother’s Mills staff. On the fourth floor there are rooms used for various events.

Token 3 is located by the wall of the building, near the “human height” mark on the legend.
The Flour Granary was built in a similar way to the Grain Granary. Flour that was ground in the Mill later was stored here. This building has not yet been fully fitted out. The ground floor and first floor house the Monka restaurant, and on the fourth floor there is the SOWA exhibition. The remaining rooms are used for organizing various events.
In the future, the building will include a bookshop and design store, a culinary workshop, educational laboratories, conference rooms, and a children’s playroom.

Token 4 is located between tokens 1 and 3, next to a small building with a gable roof.

This was once the location of the boiler house. The building was completely destroyed and then rebuilt. Today it houses the café-bakery Woda.

Token 5 is located to the right of token 4.

The chimney once belonged to the boiler house. Today it is not only a historical monument—it has been incorporated into the ventilation system and serves as an exhaust vent. It is 17 meters tall.

Token 6 is located to the right of token 5.

The terrace is an open recreational space with a fountain. There are comfortable seats that encourage relaxation and conversation. It is a meeting place for residents and visitors and is also frequently used during outdoor events organized by Rother’s Mills.

Token 7 is located to the right of token 6, next to a small building with a gable roof.

The building from 1908 once served as a restroom for Mill workers. Today it houses an Italian-style ice cream parlour serving ice cream, coffee, and desserts. Deck chairs and seating have been placed in front of the venue, creating a comfortable place to relax with a view of the river.

Token 8 is located on the tactile graphic marked as a lawn.

An installation in the form of a large black sign “MŁYNY” (it is a polish for “MILLS”) functions as a playground. It was designed by a student of the Faculty of Design at the Bydgoszcz University of Science and Technology. Children can climb on the letters, slide down them, or sit on them, making the space attractive for play.

Go to the opposite side of the model. Token 9 is located on the water marked with a tactile graphic, in front of the Grain Granary.

The Grain Canal was created in the mid-19th century. It was used to transport grain—barges moored in the canal carried raw materials to the Mill. Today the canal is partially filled in, but originally it connected to a branch of  Brda River called Młynówka.

Token 10 is located to the left of token 9.

Przystań Bydgoszcz is a hotel and marina. In addition to rooms, it offers a sauna, a restaurant, and a conference room. You can moor boats here, and in summer it is possible to rent kayaks and pedal boats.

Token 11 is located near the right corner of the model, on water marked with a tactile striped texture.

Młynówka is a branch of the Brda River in the past it was the main riverbed of Brda. Even today It flows quickly around Mill Island but in the past, water from Młynówka also powered the mill wheels. Today, it is still possible to walk along its banks. On the opposite bank is the so-called Bydgoszcz Venice. The Młynówka is a very clean river, so various animals can be spotted here, including beavers, otters, ducks, and swans.

Token 12 is located near the left corner of the model, on water marked with a tactile graphic.

The Brda is a river flowing through the city center. It is about 250 km long. In Bydgoszcz it flows into the Vistula River. Brda is also connected via  Bydgoszcz Canal to Noteć River. Thanks to this, Bydgoszcz is an important piece of the International Waterway E70 which connects inland waterways and it is possible to sail from Lithuania to the Netherlands. In the 19th century, many goods were transported this way by barges. You can learn more about this on our Knots exhibition on the ground floor.

Token 13 is located above token 11.

Mennica Street, along which the Mills are located, took its name from the mint that once stood on Mill Island. Mennica is polish word for mint.

Token 14 is located above token 13, next to a building with a sloping roof.

In the past, this building belonged to the Rother’s Mills complex. The Mill manager lived here. Today it houses one of the branches of the Local Museum. The interiors have been arranged to resemble the manor house of Leon Wyczółkowski, who lived in Gościeradz near Bydgoszcz. Leon Wyczółkowski was an outstanding Polish artist and a student of Jan Matejko. In his will, he bequeathed his artistic legacy to the city of Bydgoszcz. Today, Leon Wyczółkowski House displays memorabilia of the painter, his workshops, and the collection of his works.

Move to the front of the model. Token 15 is located in the right corner, next to a building with a sloping roof.

In the past, a mint was located here. The most beautiful coin in Europe was minted here—the famous 100-ducat coin of Sigismund III Vasa. Today this building houses one of the branches of the Local Museum—the European Money Centre. Here you can admire the Bydgoszcz Treasure—valuables discovered in 2018 in Bydgoszcz Cathedral. These include nearly 500 coins from across Europe, jewelry, devotional objects, and amulets.